Głos z Torunia

Nr 15
14 kwietnia 2002 r.

 

  Strona główna    Niedziela    Diecezja toruńska   Toruń

Kult maryjny w Szwajcarii

 

W samym sercu Szwajcarii, niedaleko Lucerny, w kantonie Schwyz leży niewielkie miasteczko Einsiedeln. Tam w Kaplicy Łask, znajdującej się w kościele klasztornym benedyktynów, czczona jest cudowna figurka Czarnej Madonny. Kult maryjny w Szwajcarii rozwijał się niezwykle mocno już od średniowiecza. W XV w. wszystkie dzwony ozdabiano wizerunkiem Maryi i grawerowano na nich fragmenty modlitwy Anioł Pański ufając, że Maryja weźmie w opiekę cały obszar, nad którym unosi się głos dzwonu. Na przestrzeni wieków poza głównym sanktuarium w Einsiedeln, w każdej części językowej tego kraju ukształtowały się sanktuaria maryjne:

- na obszarze włoskojęzycznym - Madonna del Sasso w Lokarno,
- na obszarze niemieckojęzycznym - Matka Boża Pocieszenia w Mariastein,
- na obszarze francuskojęzycznym - Najświętsza Maryja Panna w Lozannie.

(35kB)

Do Einsiedeln pielgrzymuje co roku ponad pół miliona osób, nie tylko ze Szwajcarii, ale też z Niemiec, Austrii, Francji, Włoch, USA a nawet z Japonii. Główne uroczystości odbywają się w święta: Wniebowstąpienia, Bożego Ciała, Wniebowzięcia NMP, Matki Bożej z Einsiedeln (16 lipca). Każdego roku 14 września (w dniu ustanowionym na pamiątkę konsekracji kościoła w 948 r.) przybywa do Czarnej Madonny tradycyjna pielgrzymka konna. Kaplica Łask jest wówczas nadzwyczaj pięknie udekorowana jesiennymi kwiatami (głównie astrami),a cudowna figurka Maryi - ubrana w kosztowny strój i oświetlona świecami. Tradycja nakazuje, aby wszystkie kantony Szwajcarii składały dar Matce Bożej w postaci wotywnych świec woskowych. Przez miasto przechodzą wówczas barwne pochody w historycznych strojach. Domy, ulice i place dekorują flagi: klasztoru benedyktynów (z wizerunkiem dwóch kruków), konfederacji szwajcarskiej (biały, równoramienny krzyż na czerwonym tle) oraz kantonu Schwyz. Od imienia tego miasta Szwajcaria wzięła swoją nazwę oraz barwy flagi państwowej. Kościół i przylegający doń klasztor posadowione są na wzniesieniu, ale jeszcze wyżej nad nimi i całym miasteczkiem wznosi się góra, a na niej Krzyż wieńczący Drogę Krzyżową. Poszczególne jej stacje ustawiono wzdłuż wiejskiej ścieżki pnącej się od klasztoru wśród skał i malowniczego lasu bukowego.

(25kB)

Pielgrzym zbliżający się do kościoła dostrzega jego imponującą fasadę z dwiema szpiczastymi wieżami (56 m), zakończonymi podwójnymi krzyżami. W kościelnych wieżach zamontowano 12 dzwonów, które radośnie obwieszczają czas zbliżającej się Mszy Świętej. Ta muzyka dzwonów, tak charakterystyczna dla Einsiedeln, wciska się do pokoju hotelowego, niesie się daleko na sąsiadujące z klasztornymi zabudowaniami hale, jeziora i lasy. Na placu przed kościołem, podobnie jak przed bazyliką św. Piotra w Watykanie, zbudowano arkady symbolizujące ramiona zapraszające pielgrzymów do świątyni. Arkady zdobią alegoryczne rzeźby aniołów oraz dwie figury przedstawiające cesarzy: Ottona I oraz Henryka II (postaci symbolizujących licznych dobroczyńców klasztoru). Poniżej kościoła wypływa źródełko (to samo, z którego czerpał wodę św. Meinrad), artystycznie obudowane, zwane fontanną Maryi. Wierni z wiarą pili tę wodę od zawsze, czynią to również obecnie, wierząc, że otrzymają potrzebne łaski.

Wchodzimy do kościoła i dostrzegamy centralnie położoną Kaplicę Łask zbudowaną z kosztownego, czarnego marmuru. W obecnej postaci trwa ona od XVII w., ale zbudowana została na miejscu starej, skromnej kaplicy eremickiej założonej przez św. Meinrada. Ten mało u nas znany święty urodził się około 800 r. W wieku 25 lat wyświęcony został na diakona a później na kapłana. W dalszej kolejności złożył śluby zakonne i został zakonnikiem reguły benedyktyńskiej. Jakiś czas spędził w klasztorze, ale jego powołaniem było życie pustelnika. Osiedlił się w lesie nad południowym brzegiem Jeziora Zurychskiego. Słynął z mądrości i udzielania dobrych rad wszystkim, którzy go o to poprosili. Z czasem penitentów było tak wielu, że Meinradowi nie starczało czasu na kontemplację i studiowanie Pisma Świętego. Postanowił przenieść się głębiej w Ciemny las, gdzie na skraju leśnej polany wybudował swój erem. W miejscu tym spędził 26 lat. Był otwarty i gościnny, wspierał potrzebujących. Gdy osiągnął podeszły (jak na tamte czasy) wiek 60 lat odwiedzili go dwaj mężczyźni, których celem było zrabowanie mu skarbów, które, jak się domyślali, posiadał. Meinrad przejrzał ich zamiary i dał im to do zrozumienia. Mimo to jednak ugościł ich, a oni po poczęstunku - zamordowali go i uciekli do Zurychu. Nie wiedzieli, że eremita miał 2 oswojone kruki, które wskazały zbrodniarzy, krążąc przez całą drogę nad ich głowami. Złoczyńców rozpoznano, skazano na śmierć i powieszono. Bracia zakonni pochowali ciało Meinrada i wkrótce zaczęli go czcić jako świętego. Do Ciemnego lasu, gdzie pozostała kaplica - miejsce modlitwy świętego do Najświętszej Marii Panny, przybyli inni eremici, a później kanonik ze Strasburga - Eberhard. Zebrał on wszystkich okolicznych braci w jedno zgromadzenie, nadał im regułę św. Bernarda i został ich pierwszym opatem. Na pamiątkę wskazania sprawców mordu świętego Meinrada w herbie klasztoru znajdują się dwa kruki. Bracia zbudowali pierwszy klasztor i kościół, które trawiły pożary i niszczył czas, ale współczesna świątynia stoi na tym samym miejscu. To samo dotyczy starej eremickiej kaplicy, w której modlił się Meinrad przed cudowną figurą Matki Bożej. Mimo że zmieniła ona swój wygląd, stoi niezmiennie na tym samym miejscu, obecnie pośrodku wspaniałego kościoła, podobnie jak Porcjunkula w Asyżu czy Domek Maryi w Loreto.

Wnętrze kościoła jest imponujące: podzielone na trzy części, z których jedną stanowi ośmioboczna przestrzeń wokół Kaplicy Matki Boskiej, drugą - centralna, tzw. przestrzeń kaznodziejska, a trzecią - przestrzeń kopuły z freskiem Bożego Narodzenia. Ogromne okna pozwalają na przenikanie do wnętrza dużej ilości światła, dzięki czemu możemy podziwiać wspaniałe figury zdobiące kaplice boczne, gzymsy, na których wznoszą się rzeźby aniołów z medalionami, bawiące się putta, wazy wypełnione kompozycjami roślinnymi, ambonę i ołtarz główny. Ołtarz główny ozdabia postać Maryi - pierwszej wśród zbawionych, która została Wniebowzięta, aby brać udział w chwale swego Syna. Po obu stronach ołtarza - sceny z życia Maryi, m.in. hołd Trzech Króli, nawiedzenie św. Elżbiety, ofiarowanie Jezusa w świątyni. Poza obrazami z życia Maryi w ołtarzu głównym podziwiać możemy relief przedstawiający ofiarę oczyszczającą Aarona i Mojżesza oraz ofiarę Melchizedecha dla Abrachama. Ponadto znajduje się tam relikwiarz z czaszką św. Meinrada. Ołtarz ten został poświęcony przez papieża Jana Pawła II 15 czerwca 1984 r. Wznosi się nad nim kopuła (wys.- 30 m, średnica - 13,5 m) z freskiem przedstawiającym Boże Narodzenie. Artysta przedstawił cud Świętej Nocy: szczęśliwa Matka Boska trzyma w ramionach swego Syna, Zbawiciela, Światło Świata. Od Niego promieniuje blask, który obejmuje św. Józefa, pasterzy i kobiety. Unoszące się w powietrzu zastępy aniołów wielbią Boga na wysokości oraz zstępują na Ziemię, oznajmiając ludziom pokój.

Bracia benedyktyni w Einsiedeln służą dniem i nocą Bogu oraz Matce Boskiej. Stosując się do reguły monastycznej św. Benedykta ora et labora (napisanej ok.1500 lat temu) modlą się i pracują, prowadząc bibliotekę, poligrafię, introligatornię, archiwum, kuchnię, piekarnię, ambulatorium, ogród, stadninę koni, warsztaty oraz sprawując opiekę nad gośćmi. Dzięki nim oraz niezwykłym walorom tej ziemi współczesny pielgrzym, podobnie jak miliony przed nim, czuje się wyciszony, szczęśliwszy i bardziej przygotowany do zniesienia trudów ziemskiej wędrówki.

Krystyna Becmer

Copyright by:
Głos z Torunia

  Strona główna   Niedziela    Diecezja toruńska    Toruń

 

Stronę oprac: Z. Rakowski
Edycja WWW: P. Bała 14.04.2002
Uwagi i komentarze prosimy przesyłać na adres: www@diecezja.torun.pl